لاپاراسکوپی چیست؟
لاپاراسکوپی (Laparoscopy) یک روش جراحی کمتهاجمی است که در آن پزشک به جای ایجاد برش بزرگ در شکم، چند برش کوچک ایجاد کرده و از طریق آنها ابزارهای مخصوص جراحی و یک دوربین کوچک وارد بدن میکند.
دوربین لاپاراسکوپ تصاویر داخل شکم و لگن را با بزرگنمایی بالا روی صفحه نمایش نشان میدهد و پزشک میتواند اندامهای داخلی مانند رحم، تخمدانها، لولههای رحمی و بافتهای اطراف آنها را با دقت بررسی کند.
برخلاف جراحی باز که نیاز به باز کردن بخش وسیعی از شکم دارد، در عمل لاپاراسکوپی معمولاً برشها بسیار کوچک هستند و آسیب کمتری به بافتهای بدن وارد میشود.
امروزه لاپاراسکوپی زنان یکی از پیشرفتهترین روشها برای تشخیص و درمان بیماریهای دستگاه تولیدمثل زنان محسوب میشود.
لاپاراسکوپی چگونه انجام میشود؟
جراحی لاپاراسکوپی معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود. مراحل کلی این عمل شامل موارد زیر است:
۱. ایجاد برشهای کوچک
پزشک معمولاً چند برش کوچک (حدود چند میلیمتر تا یک سانتیمتر) در ناحیه شکم ایجاد میکند.
۲. وارد کردن گاز دیاکسیدکربن
برای ایجاد فضای کافی جهت مشاهده اندامها، مقدار مشخصی گاز دیاکسیدکربن وارد شکم میشود. این کار باعث میشود دیواره شکم از اندامهای داخلی فاصله بگیرد.
۳. ورود دوربین لاپاراسکوپ
یک لوله باریک مجهز به دوربین از طریق یکی از برشها وارد شکم میشود و تصاویر داخلی بدن را به مانیتور منتقل میکند.
۴. انجام اقدامات درمانی
در صورت مشاهده مشکل، پزشک میتواند با ابزارهای مخصوص:
- ضایعات آندومتریوز را خارج کند
- کیست تخمدان را بردارد
- چسبندگیها را آزاد کند
- فیبرومهای خاص را درمان کند
- لولههای رحمی را بررسی یا اصلاح کند
۵. خارج کردن ابزارها و بستن برشها
پس از پایان جراحی، ابزارها خارج شده و محل برشها با بخیههای کوچک بسته میشود.
لاپاراسکوپی زنان چیست؟
لاپاراسکوپی زنان به استفاده از این روش برای تشخیص و درمان بیماریهای مربوط به سیستم تولیدمثل زنان گفته میشود.
این روش به دلیل دقت بالا و آسیب کمتر، در سالهای اخیر جایگزین بسیاری از جراحیهای باز شده است.
متخصص زنان ممکن است از لاپاراسکوپی برای بررسی رحم، تخمدانها، لولههای رحمی و فضای لگنی استفاده کند.
کاربردهای لاپاراسکوپی در زنان
لاپاراسکوپی کاربردهای گستردهای دارد و برای درمان بسیاری از مشکلات زنان مورد استفاده قرار میگیرد.
۱. درمان آندومتریوز با لاپاراسکوپی
یکی از مهمترین کاربردهای لاپاراسکوپی، درمان آندومتریوز است.
در بیماری آندومتریوز، بافتی مشابه پوشش داخلی رحم در خارج از رحم رشد میکند و میتواند باعث درد شدید قاعدگی، درد لگنی، چسبندگی و ناباروری شود.
در جراحی لاپاراسکوپی آندومتریوز، پزشک میتواند:
- ضایعات آندومتریوز را مشاهده کند
- بافتهای غیرطبیعی را خارج کند
- چسبندگیهای لگنی را آزاد کند
- به حفظ قدرت باروری کمک کند
۲. لاپاراسکوپی کیست تخمدان
برخی کیستهای تخمدان نیاز به جراحی دارند. در بسیاری از موارد، برداشتن کیست تخمدان با روش لاپاراسکوپی انجام میشود.
مزایای این روش عبارتاند از:
- حفظ بافت سالم تخمدان
- درد کمتر
- جای زخم کوچکتر
- بازگشت سریعتر به فعالیتهای روزانه
۳. درمان فیبروم رحم
فیبروم رحم تودهای خوشخیم است که در رحم ایجاد میشود. در برخی بیماران، فیبروم میتواند باعث:
- خونریزی شدید قاعدگی
- درد لگنی
- فشار روی مثانه
- مشکلات باروری
شود.
در شرایط مناسب، برخی فیبرومها با روش لاپاراسکوپی قابل درمان هستند.
۴. بررسی و درمان ناباروری
لاپاراسکوپی میتواند در بررسی علت ناباروری زنان نقش مهمی داشته باشد.
پزشک با این روش میتواند موارد زیر را بررسی کند:
- باز بودن لولههای رحمی
- وجود چسبندگی لگنی
- آندومتریوز
- مشکلات ساختاری رحم و تخمدانها
در برخی موارد، درمان مشکل نیز همزمان انجام میشود.